Nu de contouren van een coalitie zich beginnen af te tekenen, is er behoefte aan een adequaat antwoord op een urgente vraag: hoe gaan partijen financiële invulling geven aan voorgenomen beleid en mooie ambities? Huib Boissevain stelt in zijn nieuwste column - die eerder op Vastgoedjournaal.nl verscheen - het oprichten van investeringsfondsen voor, in navolging op het Klimaatfonds van premier Jetten.
Drie maatschappelijke megadossiers
Nederland ziet zich gesteld voor drie maatschappelijke ‘megadossiers’ die elk om enorme investeringen vragen: defensie, wonen & infrastructuur en duurzaamheid & milieu. In het kader van dat laatste dossier deed aankomend premier Jetten eerder al het voorstel om een Klimaatfonds op te richten. Met dit separate begrotingsfonds van zo’n 28 miljard euro kan de overheid grote, meerjarige klimaatmaatregelen financieren.
Dat is een goed idee. Maar waarom gaan we niet een stap verder door vergelijkbare fondsen op te richten voor de andere twee dossiers: defensie en wonen & infrastructuur?
Politiek onafhankelijke fondsen
Met deze drie fondsen – natuurlijk bestuurd door niet-politici – maken we investeringen in het oplossen van grote uitdagingen optimaal effectief en nadrukkelijk politiek onafhankelijk. Financiering van de fondsen gebeurt daarbij door de uitgifte van staatsobligaties.
Investeren versus staatsschuld
Ik begrijp dat het verhogen van de staatsschuld niet direct op unanieme bijval kan rekenen. Zo is een van de bezwaren dat we de next generation opzadelen met (toekomstige) financiële verplichtingen. Maar is dat niet heel logisch, zeker als je kijkt naar de thema’s? Zíj profiteren immers van een schonere leefomgeving, voldoende woningen en meer veiligheid.
Wie plukt de vruchten?
Meer in het algemeen is meetekenen aan investeringen waar je zelf de vruchten van plukt toch een gezond principe? Daarbij komen bij dit soort grote investeringen – in infrastructuur, defensiematerieel en bouwprojecten – de staatskas juist flink gaan spekken.
Van confrontatie naar daadkracht
Laten we vaststellen dat politiek Den Haag de laatste jaren niet uitblonk in visie en daadkracht, maar wel in confrontatie. De nieuwe coalitie lijkt op het eerste gezicht te breken met die hardnekkige neiging tot conflict en juist te streven naar samenwerking en consensus.
Maar of dat een terechte observatie is of niet, maakt niet zoveel uit. De realiteit is dat iedere verstandige beslissing en kansrijke koers één harde randvoorwaarde voor succes heeft: financiële haalbaarheid. Met alleen de handen op elkaar redden we het niet.
Put your money where your mouth is
Daarom een oproep aan de coalitie: put your money where your mouth is. Zorg voor een staatshuishouding die is gericht op vooruitgang en resultaat, en laat het feit dat de kosten op onderdelen voor de baten uitgaan geen beperking zijn.
Creëren door te investeren, dát moet het nieuwe uitgangspunt zijn.